fbpx

Autisme en hoe je ermee om kunt gaan

Hoe open ook jij jouw gave autistische intuïtie?

Autistische intuïtie is altijd naar buiten gericht. Ik beschouw het als gave, maar het zorgt ook mega snel voor overprikkeling. Na elke heftige overprikkelde fase wist en voelde ik wat er beter kon gaan in mijn leven, want elk nadeel heeft een voordeel.

Toen ik werk had moest ik mijn vrijwilligerswerk loslaten. Na mijn meest confronterende ontslag besefte ik dat ik meer werkzekerheid wilde. De meest heftige tijd was nog wel 2,5 jaar lang een knipperlichtrelatie. Daar was ik bijna twee jaar later pas overheen. Nu wil ik een stabiele relatie.

Al deze dingen liggen in mijn toekomst, hoop ik. Dus die zorgen bij mij voor bijbehorende faalangst, sociale angst en spreekangst. Deze zet ik in perspectief met verhalen over mijn gedrag en denkwijze.

Daarna kon ik pas actief mijn stemming gaan herkennen en die verbeteren. Zodra ik de gevoelens had gevoeld, benoemd en bedacht waarom ze er waren ging ik me anders gedragen. Mijn nieuwe gevoelens waren meer leidend voor me geworden.

Al deze gevoelens maken mijn intuïtie sterker. Hoe meer ik deze uitwerk in verhalen over mezelf, hoe diepgaander mijn zelfkennis wordt. Dat is mijn wondermiddel voor rust en voldoening. In deze blog leg ik uit hoe dit bij mij is begonnen.

Het gaat veel verder dan met mijn interesses bezig zijn en die handhaven, heel anders dan vroeger. Ik merk steeds diepere lagen in mezelf op, waardoor overprikkeling veel minder snel voorkomt en ik veel minder bang ben voor alles.

Door mijn ervaringen in abstracte woorden te beschrijven heb ik meer mentale houvast én heb ik vijf soorten intuïtie ontdekt. Ik geloof heilig dat de vierde en de vijfde vorm van intuïtie sneller ontstaat bij autisten, dan bij andere mensen. Zelfs bij laag functionerende autisten.

Grote nadeel van deze vierde en vijfde vorm van intuïtie is dat mijn functionele intuïtie veel later pas ontstond. Dat is in mijn ogen waarom autisme als een beperking wordt gezien. Ik sta hier totaal anders in. Hoe beter ik deze vijf soorten intuïtie kan onderscheiden, en mijn hoofdzaken regel, hoe minder beperkt ik me voel.

De vijf soorten intuïtie die ik herken zijn:

1.     De functionele intuïtie vanuit de executieve functies, die voor (alledaagse) planning en organisatie zorgt

2.     De denkende intuïtie vanuit de centrale coherentie, die voor (nieuwe) verbindingen kan zorgen

3.     De sociale intuïtie vanuit de Theory of Mind, die ik inzet bij (diepgaande) sociale interactie

4.     De toekomstgerichte intuïtie, waardoor ik tot tientallen jaren vooruit kan plannen en ik de korte termijn ook steeds beter kan plannen en organiseren

5.     De algehele intuïtie, die het verlengde is van de centrale coherentie. Deze maakt context door kennis en zelfkennis op basis van cognitie en gevoel aan elkaar te koppelen. Hierdoor lijkt alles belangrijk en voor mij is dat het ook, totdat ik me er goed bij kan voelen.

Niet-autisten maken de logische volgorde door: van 1 t/m 5. De meeste mensen komen nooit aan bij punt 4 en 5 en al helemaal niet voor hun privéleven. Hier maken goede managers nou juist gebruik van. Ze maken een planning naar de toekomst en leggen, voor hun organisatie, nuttige verbanden.

Dat is nou juist wat ik belangrijk vind bij autisten: bewust verbanden uit het leven en denkwijze halen. Dat is wat die vierde en vijfde vorm van intuïtie doen. Nu ik daarnaar handel wordt mijn leven steeds een stukje gemakkelijker. Ik kan steeds gemakkelijker kiezen.

De eerste drie vormen van intuïtie kunnen mensen zich denk ik wel iets bij inbeelden. Ik ga daarom alleen in op hoe vierde en vijfde vorm van intuïtie werken.

Autisme kenmerkt zich onder andere door grote doelen

Mijn concrete doelen zoals de triatlon op Hawaii, mijn eigen coachpraktijk voor autisten en kinderwens komen uit mijn toekomstgerichte intuïtie. Dit zie ik als de vierde vorm van intuïtie. Ik weet niet of dit écht voor mij is weggelegd, maar het geeft me wel de nodige mentale en planmatige houvast.

Ik herken deze doelen omdat ik hier (de meest pijnlijke) zelfkennis over heb opgedaan. Ik weet dat deze doelen nu nog absoluut niet haalbaar zijn, maar ik vertrouw mijn gevoel en ga ervan uit dat ik het later wel kan halen.

Voor deze dingen hierboven heb ik dus zelfkennis opgedaan en bewust het gevoel doorleefd, door uit te schrijven hoe het ging. Zo heb ik mijn eigen context gemaakt en ben ik minder contextblind geworden.

Nu kan ik meer, want ik houd meer overzicht. Ik weet nu beter wat ik wél wil, niet meer wil en vooral wat ik nodig heb om te groeien. Iets zoals daten.

Nu heb ik genoeg zelfvertrouwen en maak ik een 20-jaren planning om de Ironman triatlon op Hawaii te doen: 42,195 km hardlopen, 180 km fietsen en 3,8 km zwemmen.

Voor ieder ander klinkt dit al onrealistisch om ooit te kunnen. Voor mij is het nu al helemaal onmogelijk, want ik heb nog nooit zoveel blessures gehad als het afgelopen jaar. Zelfs in de meest essentiële spiergroepen die ik nodig heb voor deze sporten: knieën, bovenbenen en schouders.

De eerste 5 jaar ga ik opbouwen, want ik heb nu allemaal goede oefeningen gekregen van mijn fysiotherapeut. Deze blijf ik doen, terwijl ik geen last meer heb. Ik wil erg graag de slechte periode achter me laten en effectief gaan trainen.

Hoe meer ik hierover nadenk, hoe meer mijn toekomstgerichte (en vooral angstige) gevoelens ontstaan, die ik echt heel bewust wil voelen. Mijn verleden voelt dan ook minder zwaar en beperkt me minder. Hoewel ik dit als essentieel ervaar kies ik toch liever voor gemakkelijk leven in het ‘hier en nu’.

Voorlopig zwem ik regelmatig en blijf ik fietsen. Hardlopen laat ik nog even liggen, want ik wil ook de Nijmeegse Vierdaagse een keer lopen. Daarvoor moet ik regelmatig trainen en dat wat ik regelmatig loop, dat kan ik ook trimmend doen. In de tussentijd kan ik mijn knieën trainen.

Deze routine geeft me gegarandeerd rust in mijn hoofd en lichaam, zodat ik (diepgaande) sociale interactie beter aankan en voldaan blijf. Dat is wel nodig als ik kinderen wil krijgen met een leuke vrouw. Deze ervaringen heb ik denk ik nodig voor het goed kunnen regelen van mijn coachpraktijk, voor autisten op zoek naar werk.

Oppervlakkige kennis vind ik voorlopig voldoende

Al deze verbanden maak ik op basis van kennis en zelfkennis. Deze zijn opgeslagen in mijn geheugen en vijfde vorm van intuïtie: de algehele intuïtie die alle kennis en zelfkennis vastlegt. Ik heb het hier over de hippocampus.

Ik sla hier vooral oppervlakkige zelfkennis in op en die gaan in op onder andere mijn meest hardnekkige blessures in mijn verleden. Daar wil ik een goed spiergeheugen voor maken, want dat geeft me fysieke houvast. Dit is de abstracte bewoording die positiever verwoord is dan blessures in knieën, bovenbenen en schouders.

Tot nu toe onthouden mijn spieren vooral deze blessures/overbelastingen. Ik wil dit helemaal omdraaien, want dat is wat ik mijn hele leven lang al doe. Hier heb ik geen diepgaande (zelf)kennis voor nodig. Alleen veel geduld, actie en uitgeschreven ervaringen. Deze zelf gekozen verbindingen maken zelfkennis, die ondersteunen bij mijn toekomstgerichte doelen.

Ik heb ook veel kennis over mensen, zoals Pierre en Margriet. Zij waren mijn coaches die hun passie hebben overgedragen op mij, waardoor ik ook naar een coachpraktijk verlang. Zij zijn ook een stel die continu aan het veranderen zijn geweest. Dat is wat ik ook verlang in een liefdesrelatie. Gewoon omdat ik het nodig heb.

Dus ik heb een eigen datingplan, waardoor ik de eerste drie vormen van intuïtie ook eigen kan maken. Ik heb namelijk veel ervaring met planningen die perfect verlopen. Erg handig in een relatie waar niet alleen sociale interactie handig is. Mezelf en mijn  hoofdzaken regelen blijft ook belangrijk.

Autisme overprikkeling voorkomen